⛏️ Maden Ruhsat Sahaları, Şev Kayması (Heyelan), Zemin Etüdü ve Jeoteknik Değerlendirmeler
Maden ve Jeoloji Mühendisliği Adli Kılavuzu: 3213 sayılı Maden Kanunu ruhsat çakışmaları, açık ocak şev duraylılık (stabilite) analizleri, zemin sıvılaşması, taşıma gücü yetersizliği ve heyelan hasarları.
┌────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ MADEN VE JEOLOJİK HASARLAR ADLİ İNCELEME DÖNGÜSÜ │
└───────────────────────────────────┬────────────────────────────────────┘
│
┌───────────────────────────────┴───────────────────────────────┐
▼ ▼
[ MADEN RUHSAT VE OCAK İNCELEMESİ ] [ ZEMİN ETÜDÜ VE ŞEV DURAYLILIĞI ]
• MAPEG Ruhsat Sınırları ve Çakışmalar • Sondaj Verileri, SPT/CPT Deneyleri
• Pasa Döküm Alanı ve Atık Barajı Güvenliği • Şev Kayması Güvenlik Sayısı (Fs < 1.0)
• Ocak Basamak Geometrisi ve İhlaller • Zemin Sıvılaşması ve Oturma Hasarları
│
▼
[ KÖK NEDEN VE SORUMLULUK TAYİNİ ]
• Doğal Afet mi, İhmal ve Mühendislik Hatası mı?
⛰️ 1. Açık Ocak Şev Kayması ve Heyelan Kaza Analizi
- Şev Duraylılık Analizi (Slope Stability): Açık ocak madenciliğinde basamak yüksekliği ve şev açısı zemin yapısına göre jeoteknik hesaplarla belirlenir.
- Güvenlik Katsayısı ($F_s$): $F_s < 1.0$ ise şev göçer. $F_s \ge 1.3 - 1.5$ uzun süreli stabilite standardıdır.
- Yağış, yeraltı suyu drenaj yetersizliği ve aşırı dik basamak kesilmesi durumunda maden işletmecisi ve daimi nezaretçinin kusuru doğar.
🏛️ 2. Zemin Etüdü Yetersizliği Nedeniyle Bina Hasarları
- 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY) uyarınca sondaj yapılmadan veya zemin sıvılaşma riski dikkate alınmadan inşa edilen yapılardaki oturma ve çatlaklarda; zemin etüdü müellifi ve yapı denetim firmasının sorumluluğu bilirkişice tespit edilir.
📚 3. Kaynakça
- 3213 Sayılı Maden Kanunu ve Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği.
- Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY-2018).
- Yargıtay 12. Ceza Dairesi maden kazaları taksir sorumluluğu içtihatları.