🏗️ İnşaat ve Yapı İşlerinde Bilirkişi İnceleme ve Raporlama Esasları
Eser sözleşmelerinden (TBK m. 470 vd.) ve kat karşılığı inşaat sözleşmelerinden doğan inşaat uyuşmazlıklarında teknik bilirkişi raporlarının hazırlanmasında dikkat edilecek metodolojiler:
🔍 1. Eksik İş vs. Ayıplı İş Ayrımı
- Eksik İş: Sözleşmede veya projesinde kararlaştırıldığı halde hiç yapılmamış, fiziken mevcut olmayan imalatlardır (Örn: Yangın merdiveninin yapılmaması, asansör motorunun takılmaması). Zamanaşımı 5 yıldır; ayıp ihbar süresine tabi değildir.
- Ayıplı İş: İmalat yapılmış ancak fen, sanat ve sözleşme kurallarına uygun yapılmamıştır (Örn: Çatının su sızdırması, seramiklerin dalgalı döşenmesi, beton sınıfının projeden düşük çıkması).
- Açık Ayıp: İlk bakışta veya basit bir muayeneyle anlaşılabilen ayıplardır; uygun sürede ihbar edilmelidir.
- Gizli Ayıp: Kullanımla veya zamanla ortaya çıkan ayıplardır; ortaya çıktığı anda derhal yükleniciye bildirilmelidir.
📐 2. İnşaat Fiziki Seviye (Gerçekleşme Oranı) Hesabı
- Yapının taşıyıcı sistemi, kaba inşaat, ince işler, elektrik-sıhhi tesisat ve çevre düzenlemesi gibi ana kalemleri Çevre ve Şehircilik Bakanlığı pursantaj (ağırlık) oranları tablosu baz alınarak tek tek yerinde ölçümlenir.
- Yapılan imalatların toplam yapıya oranı yüzdesel (%) olarak hesaplanır.
💰 3. Giderilme Bedeli ve Fiyatlandırma Esasları
- Ayıpların ve eksikliklerin giderilme bedeli hesaplanırken uyuşmazlık tarihi veya keşif/tespit tarihindeki serbest piyasa rayiçleri ya da ÇŞB birim fiyatları mahkemenin ara kararına uygun şekilde net olarak ayrıştırılmalıdır.