📊 İşçilik Alacakları ve Nitelikli Hesaplama Rehberi
İş Hukuku ve Aktüerya Bilirkişilik Kılavuzu: 4857 sayılı İş Kanunu, brüt - net ücret dönüşümleri, kıdem ve ihbar tazminatı tavanı, fazla çalışma (haftalık 45 saati aşan çalışmalar) hesabı ve takdiri indirim (%30).
┌────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ İŞÇİLİK ALACAKLARI HESAPLAMA METODOLOJİSİ │
│ (4857 Sayılı İş Kanunu) │
└───────────────────────────────────┬────────────────────────────────────┘
│
┌───────────────────────────────┴───────────────────────────────┐
▼ ▼
[ FESHE BAĞLI ALACAKLAR ] [ ÇALIŞMA DÖNEMİ ALACAKLARI ]
• Kıdem Tazminatı (Giydirilmiş Brüt Ücret) • Fazla Çalışma (Haftalık 45 Saati Aşan x 1.5)
• Kıdem Tavanı Sınırı (Yılda 2 Kez Güncellenir) • Hafta Tatili ve UBGT (Resmi Tatil)
• İhbar Tazminatı (Hizmet Süresine Göre 2-8 Hafta) • Yıllık Ücretli İzin (Kullanılmayan Günler)
│
▼
[ KESİNTİLER VE MAHSUP ]
• SGK Primi, Gelir Vergisi ve Damga Vergisi (Binde 7.59)
• Tanık Beyanlarına Dayalı Fazla Mesaide %30 Takdiri İndirim
💼 1. Giydirilmiş Brüt Ücret Nedir?
Kıdem ve ihbar tazminatına esas ücret, çıplak brüt ücrete ek olarak işçiye sağlanan para veya para ile ölçülebilir düzenli menfaatleri (yemek yardımı, yol ücreti, ikramiye, yakacak yardımı) kapsar.
⏰ 2. Fazla Çalışma Hesabı ve Takdiri İndirim
- Haftalık 45 Saat Kuralı: Haftalık 45 saati aşan her bir saatlik çalışma, normal saatlik ücretin %50 zamlısı (saatlik brüt x 1.5) olarak ödenir.
- Takdiri İndirim (Hakkaniyet İndirimi): Fazla mesai yazılı belge (kart basma, turnike) yerine tanık beyanlarına göre kanıtlanmışsa, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi yerleşik içtihatları gereğince hastalık, izin ve mazeretler gözetilerek hesaplanan tutardan %30 ile %40 oranında takdiri indirim yapılır.
📚 3. Kaynakça
- 4857 Sayılı İş Kanunu ve 1475 Sayılı Kanun m. 14 (Kıdem Tazminatı).
- Yargıtay 9. ve 22. Hukuk Daireleri (Birleşen 9. HD) emsal kararları.